“Radyo Özgürlüktür”
İtalya’nın Pontecchio Polesine kentindeki evinin çatı katında deneylerini sürdüren Guglielmo Marconi (1874-1937), radyo dalgalarını kullanarak kablolar olmadan telsiz telgraf iletişimini sağlamak istiyordu. Bu konuda Heinrich Rudolf Hertz (1857-1894) tarafından radyo dalgalarının keşfedilmesi bir dönüm noktasıydı. Hertzian dalgalarını açık alanda 2.4 km mesafeye ulaştırmayı başaran Marconi, daha sonraki deneylerinde bu sinyalleri 6 km, 16 km ve 122 km mesafeye kadar ulaştırdı. Şubat 1902 senesinde Philadelphia gemisiyle İngiltere’den batıya doğru açık denizde yola çıkan Marconi, gün ışığında 1.100 km, gece 2.490 km kadar düşük frekans aktarımı sağlamıştır.
Radyo dalgaları 3 Hertz ile 300 gigahertz arasındaki frekansta olan elektromanyetik dalgalardır. Antene bağlı verici adı verilen bir cihaz ile üretilen radyo dalgalarını sese dönüştüren radyolar 20. Yüzyılın en popüler iletişim mecrası olmuştur.
ABD’nin Pittsburg kentinde KDKA isimli radyo kanalı 2 Kasım 1920 yılında yayına başlayan ilk radyo kanalıdır. 1922 yılında İngiltere’de BBC’nin ilk radyo yayını başlamıştır. Radyo yayıncılığı ülkemize 1926 yılında gelmiştir. Türk Telsiz Telefon Şirketi 1927 yılında Ankara’da 1554 metre ve İstanbul’da 1200 metreden yayın yapan 5’er kilovatlık vericilerle Türk radyo yayıncılığı hayatına 1927 yılında başlamıştır. Radyoların işletilmesi 1937 yılında PTT’ye, 1940 yılında ise Matbuat Umum Müdürlüğüne devredilmiştir. 1961 yılında İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Antalya, Gaziantep, Kars ve Van’da radyo yayınları başlamıştır. 1964 tarihinde Radyo yayıncılığı TRT’ye devredilerek ülke genelinde yayın faaliyetlerine başlanmıştır. 1991 yılına kadar TRT tekelinde olan radyoculuk ilk başlarda haber ağırlıklı yayıncılık yaparken 1991 sonrasında özel radyolarında yayına başlamasıyla kültürel, müzik al ve eğlence amacıyla da kullanılmaya başlamıştır.
1940-1980 yılları arası radyoculuk faaliyetlerinin ülkemizde en yoğun olarak yaşandığı dönemdir. 1980 sonrası Televizyonun yaygınlaşmasıyla birlikte radyo daha geri planda kalmıştır. 2011 yılında %65 olan radyo dinlenme oranı 2013 yılında %50’ye gerilemiştir.
Günümüzde radyo dinlenme oranı 15-24 yaş grubunda % 9.8, 25-34 yaş grubunda %12.9, 35-44 yaş grubunda %15.7, 45-54 yaş grubunda % 15.6, 54-64 yaş grubunda %17.2, 65 yaş ve üzerinde ise, %18 oranında dinlenme gerçekleşmektedir.
Bu vesileyle 13 Şubat Dünya Radyo Gününü tebrik ediyor, sizleri bugün biraz radyo dinlemeye davet ediyorum.
