PARADAN ÖTE: KAYBOLAN GÜVEN
Fon Krizi ve Çıkış Yolları meselesini işin uzmanı olan Dr. Şerafettin Ünal ile değerlendirme imkanım oldu.
Sayın Ünal:
“Fon piyasalarında yaşanan kriz, yalnızca rakamların ve yatırım değerlerinin dalgalanmasından ibaret değildir. Bu kriz aynı zamanda insanların finansal sisteme, kurumlara ve geleceğe olan güveninin sarsılması anlamına gelmektedir.
Vatandaşın alın teriyle biriktirdiği parasının değer kaybetmesi, yatırımcının geleceğe ilişkin beklentilerinin bozulması ve belirsizliğin artması, krizin toplum üzerindeki etkisini daha da ağırlaştırmaktadır. Çünkü ekonomi sadece para ve rakamlardan oluşmaz. Ekonominin temelinde güven vardır.
Bu nedenle yapılması gereken, yaşanan krizin üzerini örtmek değil; krizin nedenlerini açıkça ortaya koymak, sorumlulukları belirlemek ve yatırımcıyı koruyacak güçlü ve şeffaf mekanizmalar oluşturmaktır.
Krizden çıkışın ilk şartı şeffaflık ve hesap verebilirliktir. Yatırımcı, parasının nerede değerlendirildiğini, hangi riskleri taşıdığını ve karşı karşıya olduğu tehlikenin boyutunu açıkça bilmelidir.
İkinci olarak, küçük yatırımcıyı koruyan denetim mekanizmaları güçlendirilmelidir. Finansal kuruluşların riskleri doğru ve anlaşılır biçimde açıklaması sağlanmalı; piyasada manipülasyon, kötüye kullanım ve haksız kazancın önüne geçilmelidir.
Üçüncü ve en önemli adım ise güveni yeniden tesis etmektir. Bunun yolu; gerçekçi ekonomi politikalarından, güçlü denetimden, öngörülebilir bir ekonomik yönetimden ve vatandaşın hakkını koruyan adil bir sistemden geçmektedir.
Unutulmamalıdır ki bu krizden çıkış yalnızca kaybedilen paranın telafi edilmesiyle mümkün değildir. Asıl hedef, insanların yeniden “Param ve geleceğim güvende.” diyebileceği bir finansal ortam oluşturmaktır.
Çünkü para kaybedilebilir ve zamanla telafi edilebilir. Ancak güven kaybedildiğinde, onu yeniden kazanmak çok daha uzun ve zorlu bir süreçtir.
Çözüm, krizi gizlemekte değil; krizin nedenlerini ortadan kaldırmakta, güveni yeniden inşa etmekte ve vatandaşın hakkını korumaktadır.
Fon krizi bize şunu göstermektedir: Bir ekonominin gücü yalnızca büyüme rakamlarıyla değil, vatandaşın birikimini koruyabilmesi ve finansal kurumlara güvenebilmesiyle de ölçülür. Krizden çıkış için yatırımcı mağduriyetlerinin şeffaf biçimde ele alınması, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, sorumlulukların hukuka uygun şekilde belirlenmesi ve benzer olayların tekrarlanmasını önleyecek düzenlemelerin yapılması gerekir.” diyerek yetkililere yol haritası çizmiştir. İşin yolsuzluk boyutuyla ilgili söylenecekler de bu yazımızın konusu olmadığı için değinmiyorum. Kıymetli görüşleri için Yeniden Refah Partisi Genel Merkez Teşkilat Başkanlığı Çankırı İl Sorumlusu Dr. Şerafettin Ünal’a teşekkür ediyorum.