‘’Fikir İşçisi’’

Basın çalışanlarına yönelik haklar ve yasal güvencelerin sağlandığı 212 sayılı Fikir İşçileri kanunu, 10 Ocak 1962 günü Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Medya patronlarının bu yasaya yönelik boykotundan sonra medya çalışanları İstanbul Park Otelde bir tören düzenleyerek yasanın çıktığı 10 Ocak tarihini ‘Çalışan Gazeteciler Bayramı’ olarak kutlanmaya başladılar.

1971 yılında gerçekleşen askeri müdahaleden sonra gazetecilerin bazı haklarının geri alınması üzerine bugünün ismi ’10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’ olarak değiştirilmiştir.

İnsanların ihtiyaçlarını, tarihi seyir içerisinde gerçekleşen hadiseleri, fikir ve düşünceleri topluma aktarmaya, doğru bilgiyi kamuya yayma faaliyetlerine gazetecilik denilmektedir. Gazetecilik faaliyetleri kitle iletişim araçları vasıtasıyla yapılmaktadır. Yazılı kitle iletişim araçlarının en yaygın olanı ise gazete ve dergilerdir.

Gazeteler hitap ettiği kitleyi siyasi, ekonomik, kültürel alanlar başta olmak üzere toplumu ilgilendiren bütün konularda yorumlu veya yorumsuz olarak bilgilendirmektedir.

Dünyada yayımlanmış ilk gazetenin Çin’in Pekin şehrinde 911 yılında ‘King-Pao’ ismiyle çıkartıldığı bilinmektedir.

Bugün bildiğimiz anlamda ilk gazete ise 1609 yılında Almanya’da yayımlanan ‘Avisa, Relation Oder Zetung’ isimli gazetedir.

Günlük ve düzenli olarak yayımlanan ilk gazete ise 1660 yılında ’Leibziger Zeitung ‘isimli gazetedir.

Osmanlı Devleti’nde Türkçe olarak çıkartılan ilk gazete II. Mahmut döneminde 11 Kasım 1831 yılında İstanbul’da yayımlanan Takvim-i Vakayi’dir. Devletin kontrolünde 4 Kasım 1922 tarihine kadar yayın yapmıştır. Gazetecilik konusunda Osmanlı devrinde ilk özel girişim ise William Churchill isimli bir İngiliz’in 3 Temmuz 1839 yılında yayına başlattığı Ceride-i Havadis isimli gazetesidir.

Şinasi ve Agah Efendi Avrupa’da bulunduğu sırada basının toplum üzerindeki etkilerini görmüş, Anadolu’ya dönerek 21 Ekim 1860 tarihinde Tercüman-ı Ahval isimli gazeteyi yayın hayatına başlatmıştır.

1908 yılında Osmanlı Matbuat Cemiyeti kurulmuş, Velid Ebuzziya cemiyetin başkanlığına seçilmiştir.

1920 ylında Basın-Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü kuruldu. Aynı sene Ankara Matbuat Umum Müdürlüğü, İstanbul Günlük Gazete Sahipleri Cemiyeti kuruldu. 1922 yılında Türk Matbuat Cemiyeti, 1946 yılında Gazeteciler Cemiyeti, 1954 yılında Türkiye Gazete Sahipleri Sendikası kurulmuştur.

Millî mücadele döneminde süreci destekleyen ve muhalif olan gazeteler çıkartılmıştır. Özellikle yerel basın bu dönemde haberleşme açısından çok önemli katkılar sunmuştur.

Çankırı basın tarihi ile ilgili Aydın Demiröz’ün ‘’Çankırı Basın Tarihi’’ kitabında detaylı malumat bulunmaktadır. Buna göre Çankırı’da ilk yayımlanan gazete ‘Kangırı’ ismiyle Eylül 1921 yılında her hafta salı günleri çıkmaya başlamıştır. Bunun akabinde ilk günlük gazete ‘’Demokrat Çankırı’’ gazetesi 1 Ağustos 1951 yılında, ‘’Doğruyol’’ gazetesi 14 Nisan 1956 yılında, ‘’Güneş’’ gazetesi 10 Ağustos 1959 yılında, ‘’Karatekin’’ gazetesi 30 Ağustos 1969 yılında, ‘’Bizim Çankırı’’ gazetesi 4 Haziran 1984 yılında, ‘’Çankırı’da Yenigün’’ gazetesi 6 Temmuz 2007 yılında, ‘’Anadolu’ya Tercüman’’ gazetesi 26 Kasım 2018 yılında yayımlanmaya başlanmıştır.

1990’lı yıllarda televizyonun yaygınlaşması, 2000’li yıllarda internetin yaygınlaşması ile geleneksel gazeteciliğin değişimi kaçınılmaz olmuştur. Bunun sonucunda 2025 yılında Çankırı’nın hafızası olan geleneksel yerel gazeteler ortak bir açıklama yaparak ekonomik sıkıntılar gerekçesiyle tek gazetede birleşme kararı aldılar. Doğruyol, Karatekin, Bizim Çankırı, Çankırı’da Yenigün ve Anadolu’ya Tercüman gazeteleri birleşerek 1 Ocak 2025 itibariyle tek bir çatı altında birleştiler.

2010’lu yıllardan itibaren yaygınlaşan İnternet Medyası, basın-yayın sektörünün lokomotifi olarak konumlanmaya başladı.

Günümüzde yerel ve ulusal basın yoğun olarak internet üzerinden yapılan yayınlardan takip edilmektedir.

Toplumun doğru habere ulaşma hakkına yönelik bilinçli gazetecilik faaliyetleri icra edilmeli, bir kesimin sesi olmak, kalemi olmak yerine hakkın, hakikatin sesi olmalı, kalemi olmalıyız. Diğer taraftan da gazetecilerin hakkını, hukukunu koruyan, çalışma şartlarının iyileştirilerek tarafsız habercilik faaliyetlerine yönelik destek veren her türlü faaliyeti desteklemeliyiz.

Bu vesile ile zor şartlar altında mesleklerini sürdüren gazetecilerimizin 10 Ocak çalışan gazeteciler gününü tebrik ediyorum.