Teknolojinin hızla gelişmesi hayatın birçok alanında kolaylık sağlarken, uzun süreli ve yoğun dijital cihaz kullanımının dikkat ve hafıza üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, son yıllarda yalnızca ileri yaş grubunda değil, gençlerde ve hatta ergenlik dönemindeki bireylerde de unutkanlık şikâyetlerinin görülebildiğine dikkat çekiyor.
Medicana Bursa Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Büşra Er, gençlerde görülen unutkanlığın altında farklı nedenlerin bulunabileceğini belirterek, dijital medya kullanımının da bu tabloyu etkileyen faktörlerden biri olduğunu ifade etti.
Unutkanlığın yalnızca yaşla ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirten Dr. Er, bilgi kaydetme veya daha önce öğrenilen bilgiyi hatırlamada yaşanan güçlüklerin farklı nedenlerden kaynaklanabileceğini söyledi. Uyku düzensizliği, sağlıksız beslenme, dikkat eksikliği ve depresyon gibi durumların yanı sıra yoğun dijital medya kullanımının da unutkanlık şikâyetlerinde etkili olabileceğini aktardı.
“Unutkanlık artık gençlerde de görülüyor”
Dr. Büşra Er, geçmişte daha çok ileri yaş grubuyla ilişkilendirilen unutkanlık yakınmalarının günümüzde gençlerde de karşılaşılan bir sorun haline geldiğini belirtti.
Er, “Eskiden daha çok ileri yaş grubunda görülen unutkanlık yakınmaları artık ergenlik döneminde bile karşımıza çıkabiliyor. Unutmak; bilgiyi geri çağırmada ya da kaydetmede yaşanan zorluk olarak tanımlanır. Uyku düzensizliği, kötü beslenme, dikkat eksikliği, depresyon gibi nedenlerin yanı sıra dijital medya kullanımı da bu tabloyu besliyor” dedi.
“Dijital demans” kavramına dikkat çekti
Alman nörobilimci Manfred Spitzer tarafından kullanılan “dijital demans” kavramına da değinen Dr. Er, özellikle gençlerde artan ekran süresinin dikkat ve hafıza fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Sürekli dijital uyarana maruz kalmanın zihinsel süreçleri etkileyebileceğini belirten Er, bilgiye çok kolay ulaşılmasının da beynin bilgiyi işleme biçimi açısından farklı sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Ayrıca ekranlardan yayılan mavi ışığın uyku düzenini etkileyebileceğine dikkat çekti.
Alzheimer ile ilgili yanlış bilinenlere dikkat
İleri yaşlarda görülen unutkanlığın önemli nedenlerinden biri olan Alzheimer hastalığına da değinen Dr. Büşra Er, toplumda hastalıkla ilgili bazı yanlış anlaşılmalar bulunduğunu söyledi.
Ailede Alzheimer hastası bulunmasının genetik yatkınlık açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Er, bunun her durumda hastalığın ortaya çıkacağı anlamına gelmediğini ifade etti. Er, Alzheimer vakalarının çok küçük bir bölümünün belirgin genetik geçiş gösterdiğini belirterek genetik testlerin rutin olarak önerilmediğini söyledi.
Unutkanlığa karşı günlük alışkanlıklar önemli
Dr. Er, unutkanlık şikâyetlerinin nedenlerinin belirlenmesinin yanı sıra günlük yaşam alışkanlıklarının da gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Dijital medya kullanım süresinin sınırlandırılması, düzenli ve yeterli uyku, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin yanı sıra beynin aktif tutulmasının önemine dikkat çeken Er; kitap okuma, bulmaca çözme ve hafıza oyunları gibi zihinsel aktivitelerin faydalı olabileceğini belirtti.
Uzmanlara göre teknoloji kullanımını tamamen hayatın dışına çıkarmak yerine, özellikle gençlerin ekran karşısında geçirdiği sürenin dengelenmesi ve uyku düzeninin korunması önem taşıyor. Uzun süren veya günlük yaşamı etkileyen unutkanlık şikâyetlerinde ise altta yatan nedenlerin değerlendirilmesi gerekiyor.
