Çankırı'nın Ilgaz ilçesinde bulunan tarihi İnköy (İndağı) Kaya Yerleşimi'ndeki sprey boya yazılar ve grafitiler lazer teknolojisiyle temizlendi. Helenistik Dönem'e kadar uzanan geçmişiyle birinci derece arkeolojik sit alanı statüsünde bulunan yerleşimdeki çalışma, 11-13 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi.
Kastamonu-Çankırı karayolu ve tarihi İstiklal Yolu güzergâhında yer alan kaya yerleşiminin iç ve dış yüzeylerinde yıllar içinde oluşan boya izlerinin giderilmesi için temassız lazer temizleme yöntemi tercih edildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Çankırı Müze Müdürlüğü tarafından yaptırılan çalışma; Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürü Muharrem Ovacıklı, Çankırı Müze Müdürü Demet Göçer Yıldız ve müze uzmanlarının katılımıyla yürütüldü. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Mustafa Cengiz Özduygulu ile restoratör-konservatör Onur Çelebi de çalışmada yer aldı.
Uygulama, Prof. Dr. Yaşar Selçuk Şener'in bilimsel danışmanlığında ve ilgili kurum amirlerinin denetiminde Kaleşah Yapı Organizasyon tarafından tamamlandı.

Taş yüzeyine zarar vermeyen yöntem kullanıldı
Temizlik sırasında kumlama, tel fırça, su veya kimyasal çözücüler kullanılmadı. Bunun yerine lazer ışınıyla yalnızca taş yüzeyindeki modern boya tabakasının temizlenmesi hedeflendi.
Uygulamada kayanın kendisinin, yüzyıllar içerisinde oluşan doğal patinasının ve tarihi izlerinin korunmasına dikkat edildi. Farklı boya renkleri ve yüzey türleri üzerinde ön denemeler yapılarak uygun lazer ayarları belirlendi. Güç, tarama hızı ve uygulama süresinin yüzeye göre ayarlanabildiği yöntemle temizlik boyunca yüzeyler kontrol edildi.

Sekiz ayrı alandaki grafitiler temizlendi
Üç gün süren çalışma kapsamında kaya yerleşiminin çok gözlü ana salonundaki taşıyıcı ayaklar, arka duvar, nişler, geçit üzerindeki kemer alnı ve dış cephedeki kaya nişinde bulunan boya izlerine müdahale edildi.
Mavi ve kırmızı sprey boyalar ile geniş bir duvar yüzeyine sürülen bordo boya tabakası dâhil toplam sekiz ayrı grafiti alanı temizlendi.
Çalışmanın öncesi, uygulama aşaması ve sonrası fotoğraf ve video kayıtlarıyla belgelendi. Hazırlanan belgeleme ve sonuç raporunun Çankırı Müze Müdürlüğü aracılığıyla Ankara 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na sunulacağı bildirildi.

Helenistik Dönem'den Erken Hristiyanlık dönemine uzanıyor
İnköy'ün batısındaki İnkaya mevkiinde, Devrez Çayı vadisine hâkim bir sırtın tüf kaya yüzüne oyulan İnköy Kaya Yerleşimi, birinci derece arkeolojik sit alanı olarak koruma altında bulunuyor.
Kullanım geçmişi Helenistik Dönem'e kadar uzanan alanda kaya odaları, konaklama birimleri, şapeller, mezar nişlerinin bulunduğu kaya kilisesi ve kaya mezarları yer alıyor. Kervan yolu üzerinde bulunan yerleşimin Erken Hristiyanlık döneminde ibadet amacıyla da kullanıldığı belirtiliyor.
Yapılan temizlik çalışmasıyla tarihi kaya yüzeylerindeki sprey boya ve grafitiler giderildi. Çalışmayı gerçekleştiren yetkililer, kültürel mirasın korunması için ziyaretçilerin tarihi yüzeylere yazı veya işaret bırakmaması ve alana zarar verebilecek davranışlardan kaçınması gerektiğini vurguladı.







