Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’nde (BEUN) geliştirilen “Makine Öğrenimi Destekli Depresyon Tespit Sistemi”, psikiyatri alanında yapay zekâ destekli yeni bir karar destek mekanizmasının önünü açtı.
BEUN Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Hakan Kayış tarafından geliştirilen sistem, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından faydalı model olarak tescillendi.
Sistemle birlikte özellikle depresyon tanısında hekimlere hastayla gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen objektif verilerin sunulması amaçlanıyor.
Akıllı gözlük hastanın mikro ifadelerini analiz ediyor
Geliştirilen teknolojinin merkezinde kamera ve mikrofon bulunan bir akıllı gözlük yer alıyor.
Hasta ile gerçekleştirilen görüşmeler sırasında gözlük aracılığıyla elde edilen görüntü kayıtları özel bilgisayar yazılımlarıyla analiz ediliyor. Sistem, insan gözüyle fark edilmesi güç olabilecek mikro yüz ifadeleri ve çeşitli görsel ipuçları üzerinden değerlendirme yapılmasına imkân sağlamayı hedefliyor.
Dr. Öğr. Üyesi Hakan Kayış, sistemin amacının depresyon başta olmak üzere psikiyatrik rahatsızlıklarda hekimlere objektif bir araç ve karar destek sistemi sunmak olduğunu belirtti.
“Tanıyı hekim koymaya devam edecek”
Geliştirilen sistemin doktorların yerine geçmesinin söz konusu olmadığını özellikle vurgulayan Kayış, teknolojinin yalnızca karar destek sistemi olarak kullanılacağını ifade etti.
Psikiyatride tanı sürecinin büyük ölçüde hasta öyküsü ve klinik görüşmeye dayandığına dikkat çeken Kayış, bu nedenle görüşme sırasında elde edilen verilerin daha objektif biçimde değerlendirilmesinin önemli bir katkı sağlayabileceğini belirtti.
Kayış, psikiyatride kan tahlili, MR veya röntgen gibi doğrudan tanı koydurabilecek objektif tetkiklerin birçok durumda bulunmadığını belirterek, geliştirilen sistemin bu alandaki ihtiyaca yönelik bir destek sunmasını hedeflediklerini aktardı.
Görüşmeler bilgisayar yazılımlarıyla analiz ediliyor
Sistemin çalışma sürecinde öncelikle hastalarla belirli protokoller çerçevesinde görüşmeler gerçekleştiriliyor. Bu görüşmeler sırasında kaydedilen görüntüler daha sonra bilgisayar tabanlı görüntü analiz yazılımlarıyla inceleniyor.
Projede, farklı psikiyatrik rahatsızlıklara özgü yüz ifadeleri ve diğer görsel ipuçlarının belirlenerek makine öğrenimi aracılığıyla daha objektif şekilde analiz edilmesi amaçlanıyor.
Yazılım geliştirme çalışmalarının Dr. Kayış ile İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden bilgisayar mühendisi Çınar Gedizlioğlu tarafından yürütüldüğü belirtildi.
Gelecekte farklı psikiyatrik rahatsızlıklarda da kullanılabilir
Sistemin öncelikli hedefi depresyon olsa da geliştirilen altyapının ilerleyen süreçte farklı psikiyatrik rahatsızlıkların değerlendirilmesinde de kullanılabilmesi hedefleniyor.
Özellikle erken yaşlarda tanı süreçlerinin önem kazandığı otizm gibi alanlarda da benzer teknolojilerin hekimlere yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
TÜRKPATENT tarafından faydalı model olarak tescillenen sistemin klinik uygulamalara aktarılmasıyla birlikte, psikiyatride hasta-hekim görüşmelerinden elde edilen verilerin yapay zekâ ve makine öğrenimi yöntemleriyle değerlendirilmesine yönelik yeni bir dönemin kapısının aralanması bekleniyor.
