Diyabetin uzun süre belirti vermeden ilerleyebilmesi nedeniyle düzenli sağlık kontrollerinin ihmal edilmemesi gerektiği bildirildi. Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Can Akçura, erişkinlerde diyabet taramasına 35 yaşından itibaren başlanmasını önerdi.
Diyabetin, pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun üretilen insülini etkili kullanamaması sonucunda kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıktığını belirten Dr. Akçura, hastalığın sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, kilo kaybı ve bulanık görme gibi belirtiler gösterebildiğini söyledi.
Hastalığın herhangi bir belirti vermeden de ilerleyebileceğine dikkat çeken Akçura, kişinin kendisini iyi hissetmesinin kan şekerinin normal olduğu anlamına gelmediğini vurguladı.
Belirti yaşayan kişilerin sağlık kuruluşuna başvurması, risk grubundakilerin ise şikâyetleri olmasa bile değerlendirilmesi gerektiğini belirten Akçura, diyabet tanısında açlık kan şekeri, HbA1c ve gerekli durumlarda şeker yükleme testinden yararlanıldığını ifade etti. Hangi testin uygulanacağına ise hekim tarafından karar verildiğini kaydetti.
Kimler diyabet açısından risk altında?
Birinci derece yakınlarında diyabet bulunanlar, fazla kilolular, hareketsiz yaşam sürenler ve yüksek tansiyonu olanların hastalık açısından daha yüksek risk taşıdığını belirten Akçura, gebelik döneminde diyabet geçirmiş olmanın da ilerleyen yıllarda diyabet gelişme riskini artırdığını söyledi.
Amerikan Diyabet Derneğinin 2026 yılı önerilerine göre, diğer risk faktörleri bulunmayan erişkinlerde de diyabet taramasına 35 yaşında başlanması gerekiyor. Fazla kilolu veya obez olup ek risk faktörleri taşıyan kişilerde ise taramanın daha erken yaşlarda yapılması öneriliyor.
Diyabet riskini azaltmak için 150 dakika hareket önerisi
Tip 2 diyabetin önlenmesinde sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve uygun vücut ağırlığının korunmasının önemine değinen Dr. Akçura, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasını önerdi.
Akçura, tempolu yürüyüş gibi aktivitelerin yanı sıra dengeli beslenmenin ve tütün ürünlerinden uzak durmanın da diyabet riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtti.
Diyabet takibinin yalnızca kan şekeri ölçümünden ibaret olmadığını ifade eden Akçura, göz, böbrek, sinir ve ayak sağlığının da düzenli olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin izlenmesinin de hastalık yönetiminin önemli parçaları arasında bulunduğunu kaydeden Akçura, düzenli takip ve zamanında tedavinin diyabete bağlı sağlık sorunlarının önlenmesine veya ilerlemesinin yavaşlatılmasına yardımcı olduğunu dile getirdi.
