Tunceli’de küçükbaş hayvancılıkla uğraşan üreticilerin çoban sıkıntısı bu yıl da devam ediyor. Geçtiğimiz yıl yaklaşık 130 bin liraya kadar yükselen çoban ücretleri, bu yıl ise aylık 100 ila 150 bin lira seviyelerine ulaştı. Ancak yüksek ücretlere rağmen üreticiler, özellikle yaylalarda hayvanların bakımını üstlenecek çoban bulmakta zorlanıyor.
Tunceli’nin yaylalarında küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini sürdüren üreticiler, hayvanların bakım, beslenme ve sağım işlemlerini yapacak çalışan bulamamanın sıkıntısını yaşıyor. Çoban açığını kapatmak isteyen bazı üreticiler yabancı uyruklu çalışanlara yönelirken, bu yöntemin de kalıcı bir çözüm olmadığı ifade ediliyor.
Üreticilerin aktardığına göre çobanlara yalnızca maaş ödemesi yapılmıyor. Çalışanların yemek, ekmek, sigara ve barınma gibi çeşitli ihtiyaçları da üreticiler tarafından karşılanıyor. Buna rağmen çalışanların işi bırakarak gitmesi, özellikle yaylalarda üretim yapan yetiştiricilerin iş yükünü daha da artırıyor.
“Aylık 100-150 bin lira veriyoruz”
Pülümür’deki Ferhat Çayırı Yaylası’na Pertek’ten gelen üretici Mehmet Demir, uzun yıllardır hayvancılıkla uğraştığını belirterek çoban bulmakta ciddi sıkıntı yaşadıklarını söyledi.
Demir, yıl boyunca iki çoban çalıştırdıklarını ifade ederek, Türkiye’de çoban bulmanın giderek zorlaştığını dile getirdi. Yabancı uyruklu çobanlarla yaşadıkları sorunlara da değinen Demir, aylık ücretlerin 100-150 bin lira arasında değiştiğini, bunun yanı sıra çalışanların temel ihtiyaçlarının da karşılandığını belirtti.
Üretici, yaşanan sorunun artık hayvancılığın sürdürülebilirliği açısından ciddi bir noktaya geldiğini belirterek devlet tarafından çözüm bulunmasını beklediklerini ifade etti.
“Bu fiyata rağmen çoban bile bulamıyoruz”
Üreticilerden Önder Erdoğan da hayvancılığın kendileri için nesilden nesile aktarılan bir meslek olduğunu söyledi. Küçükbaş hayvancılıkla çocukluğundan beri uğraştığını belirten Erdoğan, çoban maliyetlerinin yükselmesine rağmen personel bulamadıklarını ifade etti.
Erdoğan, çobanların yeme, içme ve diğer bazı ihtiyaçlarının da üretici tarafından karşılandığını belirterek, sağım çobanlarının ücretlerinin 100 ila 150 bin lira arasında değiştiğini söyledi. Artan iş gücü maliyetlerinin üreticinin kazancını önemli ölçüde etkilediğini dile getiren Erdoğan, mevcut şartlarda gelirlerinin giderleri karşılamakta zorlandığını belirtti.
“Hayvan sayısında ciddi düşüş olabilir”
Tunceli Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Zeynel Erdoğan ise çoban sorununun yanı sıra yem ve ilaç maliyetlerinin de küçükbaş hayvancılığın önündeki önemli sorunlar arasında bulunduğunu söyledi.
Erdoğan, bölgede çobanlara en düşük yaklaşık 120 bin lira, en yüksek ise 145 bin lira seviyesinde maaş verildiğini belirterek, bazı üreticilerin aynı anda dört çoban çalıştırmak zorunda kaldığını ifade etti.
Çoban sorununun kalıcı şekilde ele alınmaması ve yem ile ilaç maliyetlerindeki artışın devam etmesi halinde hayvan sayısında ciddi düşüş yaşanabileceği uyarısında bulunan Erdoğan, sorunun yalnızca üreticilerin bireysel çabalarıyla çözülemeyeceğini dile getirdi.
Tunceli’de yaylalarda sürdürülen küçükbaş hayvancılıkta çoban bulma sorununun yanı sıra artan yem, ilaç ve iş gücü giderleri üreticilerin maliyetlerini yükseltiyor. Üreticiler, maliyetlerin artmasına rağmen hayvan yetiştiriciliğinden elde edilen gelirin aynı oranda yükselmediğini belirterek, sektörün sürdürülebilirliği için çoban sorununa ve artan üretim giderlerine kalıcı çözüm bulunmasını istiyor.
