Çankırı Karatekin Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi İbrahim Akyol, Diyanet TV için hazırlanan “Bir Zamanlar Ramazan” programında Çankırı’nın kültürel yapısı ile Ramazan ve bayram gelenekleri hakkında önemli bilgiler paylaştı. Programda, Çankırı’nın köklü kültürü, yüzyıllardır yaşatılan gelenekleri ve toplumsal yapısı ele alındı.
Uzun yıllardır Çankırı tarihi, kültürü ve gelenekleri üzerine çalışmalar yapan Akyol, programda kendi yaşam hikâyesine de değinerek şunları söyledi:
“Ben İbrahim Akyol. 1967 yılında Çankırı’nın Şabanözü ilçesinin Bakırlı köyünde doğdum. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne öğretim üyesi olarak intisap ettim. 2013’ten beri üniversitedeki görevime devam ediyorum. Çankırı tarihi, kültürü ve gelenekleriyle ilgili de çalışmalar yapıyorum.”
Çankırı Kültürünün Temelinde Mevlevilik ve Yaren Geleneği Var
Akyol, Çankırı kültürünün şekillenmesinde iki önemli unsurun bulunduğunu belirterek bu unsurların Mevlevilik kültürü ve Yaren kültürü olduğunu ifade etti.
Yaren kültürünün toplumsal hayatta önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Akyol, bu geleneğin temelinde ahlaki değerlerin bulunduğunu söyledi. Akyol, “Yaren kültüründe üç temel unsur vardır ki kişinin eline, diline, beline hakim olması esastır. Yaren kültürünün yetiştirmiş olduğu insan tipi, İslam’ın yetiştirmiş olduğu, hedeflediği insan tipiyle aynıdır” ifadelerini kullandı.
Bayram Sabahlarının Geleneksel Ritüelleri
Programda Çankırı’da geçmişten günümüze yaşatılan bayram gelenekleri de anlatıldı. Bayram sabahlarının özellikle köy yaşamında toplumsal dayanışmayı güçlendiren önemli bir gelenek olduğunu belirten Akyol, o günlerin nasıl geçtiğini şu sözlerle aktardı:
“Bayram sabahlarında köy odalarının olduğu yerlerde, evde hazırlanan yemeği sinide, tepside alıp mahalle odasına giderler. Topluca yemek yerler çocuklarla beraber. Evlere geri gelirler; köyün büyükleri önde, delikanlılar arkada olmak üzere mahalle mahalle odaları gezerler, o oda sakinleriyle bayramlaşırlar.”
Gelenekler Ekranlara Taşındı
Diyanet TV’de yayınlanan “Bir Zamanlar Ramazan” programı, Anadolu’nun farklı şehirlerinde yaşatılan Ramazan ve bayram kültürünü izleyicilere aktarmayı amaçlıyor. Programda Çankırı’nın köklü geleneklerinin anlatılması, bölgenin kültürel mirasının geniş kitlelere tanıtılmasına katkı sağladı.
Akyol’un aktardığı bilgiler, Çankırı’nın toplumsal yapısında önemli bir yer tutan gelenek ve değerlerin günümüzde de yaşatılmaya devam ettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
