İran'dan Türkiye'ye ithal edilen ve iddiaya göre "Çankırı Kaya Tuzu" adı altında sofralık yemek tuzu olarak piyasaya sürülmesi planlanan 49 bin 340 kilogram tuz, Ankara Gümrük Müdürlüğü'nün yürüttüğü denetimler sırasında durduruldu. Gümrük işlemleri kapsamında incelemeye alınan sevkiyat için hazırlanan teknik analiz raporu ise dikkat çeken bulgular ortaya koydu.
Edinilen bilgilere göre, ithalat beyannamesinde ürünün "tuz odası yapımında kullanılan endüstriyel tuz" olarak beyan edildiği öğrenildi. Ancak yapılan incelemelerde, ürünü ithal eden firmanın ticaret faaliyetleri arasında tuz odası yapımı veya bu alanda herhangi bir faaliyet bulunduğuna ilişkin bir tespitin yapılamadığı öne sürüldü. Bunun üzerine Ankara Gümrük Müdürlüğü tarafından sevkiyat detaylı incelemeye alındı ve toplam 49 bin 340 kilogram tuza el konuldu.
Gümrük sürecinde laboratuvara gönderilen numuneler üzerinde gerçekleştirilen teknik analizlerde, ürünün göl tuzu olduğu belirlendi. Raporda, numunenin Avrupa Farmakopesi (Ph. Eur.) ile Türk Gıda Kodeksi'nde yer alan farmasötik ve gıda tuzu kriterlerini karşılamadığı ifade edildi. Yapılan analizlerde saf sodyum klorür (NaCl) oranının yüzde 96,66 olarak ölçüldüğü, bu değerin hem farmasötik kullanım hem de gıda tuzu için belirlenen standartların altında kaldığı kaydedildi.
Raporda ayrıca kalsiyum, magnezyum, alüminyum ve sülfat seviyelerine ilişkin dikkat çekici bulgulara yer verildi. Analiz sonuçlarında alüminyum miktarının farmakopede belirtilen sınırın yaklaşık 9 kat, sülfat miktarının ise yaklaşık 30 kat üzerinde olduğu değerlendirilirken, numunenin gıda olarak tüketime uygun olmadığı görüşü bildirildi. Teknik raporda, ürünün insan tüketimine sunulmasının sağlık açısından risk oluşturabileceği yönünde değerlendirmeler de yer aldı.
Hazırlanan sonuç ve kanaat bölümünde ise numunenin farmasötik sınıf tuz kriterlerini kesinlikle karşılamadığı, gıda tuzu olarak da kullanımının uygun olmadığı ifade edildi. Raporda ayrıca söz konusu ürünün "farmasötik" veya "medikal" tuz olarak beyan edilmesinin mevzuata aykırı olacağı, gıda sınıfında değerlendirilmesinin de mümkün olmadığı belirtildi.
Öte yandan, söz konusu sevkiyatla ilgili iddialar ve teknik raporda yer alan tespitler doğrultusunda idari sürecin devam ettiği öğrenildi. Konuya ilişkin yetkili kurumlardan soruşturmanın nihai sonucuna ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
